In België heeft de overheid het wettelijke kader voor energiedelen vastgelegd. Het is dus voortaan mogelijk om uw energie te delen (opgewekt uit hernieuwbare, niet-fossiele bronnen zoals wind- of zonne-energie) met een derde, zowel binnen eenzelfde gebouw als via een energiegemeenschap.
Er bestaan 3 soorten energiegemeenschappen, waarvan de oprichtingsstappen verschillen per gewest:
De drie soorten energiegemeenschappen zijn:
- de burgerenergiegemeenschap (CEC),
- de hernieuwbare-energiegemeenschap (CER)
- de lokale energiegemeenschap (CEL) – enkel mogelijk in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
Zij onderscheiden zich vooral door het type betrokken personen, het type gedeelde energie (al dan niet afkomstig uit hernieuwbare bronnen) en de eigenaar van de installatie.
Ter herinnering: een energiegemeenschap kan de wettelijk vastgelegde activiteiten en diensten uitoefenen:
- Productie, verbruik, opslag en delen van elektriciteit*
- Levering van elektriciteit
- Aggregatiediensten
- Flexibiliteitsdiensten (meer informatie hier)
- Laaddiensten voor elektrische voertuigen
- Diensten op het vlak van energie-efficiëntie
- Verkoop van elektriciteit die door de energiegemeenschap wordt geproduceerd.
Momenteel moeten de leden van een energiegemeenschap aangesloten zijn op een of meerdere distributienetbeheerders (DNB’s) volgens de geldende territoriale regels, met name bij delen over meerdere netbeheerders heen (cross-DNB). Zij moeten ook over een digitale meter beschikken om aan energiedelen te kunnen deelnemen.
Voor meer informatie over de verschillende vormen van energiedelen, klik hier.
Wat zijn de stappen om een energiegemeenschap op te richten?
1. Bepaling van de doelstellingen en de leden
In een eerste fase is het aangewezen om de doelstellingen te bepalen van de energiegemeenschap, zoals de productie, de distributie of het verbruik van hernieuwbare energie (zie de dienstenactiviteiten hierboven).
Merk op dat het hoofddoel van energiegemeenschappen erin bestaat ecologische, sociale en economische voordelen te genereren voor hun leden en voor de regio waarin ze zich bevinden. Een energiegemeenschap mag dus niet uitsluitend op financieel gewin gericht zijn.
Vervolgens is het belangrijk om te bepalen wie de leden zijn (natuurlijke personen, bedrijven, …) en wie de vertegenwoordiger (of beheerder) is. De energiegemeenschap kan meerdere producenten en meerdere deelnemende verbruikers samenbrengen.
2. Oprichting van een juridische entiteit
Eerst en vooral: in tegenstelling tot energiedelen binnen eenzelfde gebouw vereist de oprichting van een energiegemeenschap, ongeacht de vorm, de oprichting van een afzonderlijke juridische entiteit (rechtspersoon) los van die van haar leden.
Bij het opstellen van de statuten kunnen de verschillende leden afspraken maken over de doelstellingen van de gemeenschap, de rol van elke deelnemer, de prijzen, eventuele beheerskosten, de verdeelsleutel enz.
3.Melding van de activiteit bij de regulator
Voordat ze hun activiteiten starten, moeten energiegemeenschappen hun oprichting melden bij de regulator door een volledig dossier in te dienen, met onder meer de doelstellingen en de werkingsmodaliteiten.
Deze stap verloopt via een in te vullen formulier:
- Voor Brussel is het formulier beschikbaar op de website van Brugel
- Voor Wallonië is het formulier beschikbaar op de website van de CWaPE
- Voor Vlaanderen is het formulier beschikbaar op de website van de VREG
Zodra het formulier en de bijlagen (ledenlijst, statuten, kopie van het huishoudelijk reglement enz.) zijn ingediend, kan de regulator zich over het dossier uitspreken.
Brussel
- BRUGEL beschikt over een termijn van dertig kalenderdagen na ontvangst van de oorspronkelijke vergunningsaanvraag om de volledigheid van het dossier te controleren en om bijkomende informatie en/of aan te brengen wijzigingen te vragen.
- BRUGEL beschikt vervolgens over een termijn van zestig kalenderdagen na ontvangst van de volledige aanvraag (onder meer via de aanvullende informatie en/of de bijgewerkte documenten) om over de aanvraag te beslissen.
Wallonië
- De CWaPE beschikt over tien werkdagen om na te gaan of het dossier volledig is.
- Als er informatie ontbreekt, heeft de vertegenwoordiger van de gemeenschap tot 6 maanden de tijd om het dossier aan te vullen.
- Als het dossier volledig is, ontvangt de vertegenwoordiger van de energiegemeenschap een ontvangstbevestiging.
Vlaanderen
- Na registratie van de energiegemeenschap op mijnfluvius, moet u ze aanmelden bij de VREG. Voor deze activering moeten alle leden hun akkoord geven over het beheer van de gemeenschap en over het delen van de gegevens met betrekking tot de uitgewisselde energie.
- De gemeenschap gaat van start zodra alle mandaten zijn goedgekeurd, of uiterlijk 30 dagen na de datum van de aanvraag als aan alle voorwaarden is voldaan.
4. Vergunning
Zodra het dossier volledig is, en na technisch advies van de betrokken netbeheerders, ontvangt de vertegenwoordiger van de energiegemeenschap een ontvangstbevestiging van de regulator. Die publiceert op zijn website ook de lijst van de vergunde energiegemeenschappen.
De verkregen vergunning is geldig voor een verlengbare periode van 10 jaar in Brussel en Wallonië en van 5 jaar in Vlaanderen.
RaYSun, uw partner voor de oprichting van energiegemeenschappen
RaYSun biedt een volledig gamma diensten op maat om u te begeleiden doorheen de verschillende stappen van de oprichting van een energiegemeenschap : van de projectreflectie en de financiering tot de implementatie en het dagelijkse beheer.
Wilt u een energiegemeenschap oprichten of eraan deelnemen? Aarzel niet om een afspraak te maken met een van onze experts. Wij denken graag samen met u na over de beste oplossing voor uw project.